Όταν έλαβα τον Αρμάνδο ήξερα από πριν ότι αν με ρωτούσαν να τον περιγράψω με μία λέξη, αυτή θα ήταν η λέξη συγκίνηση. Είναι μία λέξη και μία κατάσταση που όλο και πιο δύσκολα μου συμβαίνει πλέον όταν παίρνω στα χέρια μου βιβλία που προσδιορίζονται ως παιδικά-εφηβικά-νεανικά. Ο Αρμάνδος μού θύμισε ήρωες και ηρωίδες που με συνεπήραν από τα διαβάσματα των παιδικών μου χρόνων, ήρωες και ηρωίδες που είχαν ένα κοινό χαρακτηριστικό. Ό,τι και να τους συνέβαινε, ό,τι και ν’ αντιμετώπιζαν, δεν έχαναν ποτέ την πίστη τους στα ιδανικά τους, στις ιδέες για τις οποίες αγωνίζονταν, ο καθένας με τον δικό του ξεχωριστό τρόπο. Ήρωες και εξερευνητές της ζωής μοναχικούς, παθιασμένους, ανυποχώρητους. Άλλοι με γλύκα και άλλοι με ένταση, πότε φωτεινοί και πότε πιο σκοτεινοί, αλλά όλοι με αφοσίωση και παρρησία και με μια παράταιρη καλοσύνη να τους καίει την καρδιά. Κάποιοι και κάποιες αναφέρονται στο βιβλίο, εμένα μου ήρθαν στο μυαλό ο πλοίαρχος Νέμο, ο Χίθκλιφ, η Ζαν ντ’ Αρκ, οι αλαφροΐσκιωτοι και οι νεραϊδοπαρμένοι των λαϊκών παραμυθιών και της δημοτικής μας ποίησης, οι Καζαντζακικοί παράουροι του χωριού, ο Δον Κιχώτης, το Φεγγάρι του Λόρκα, ο Ρομπέν των Δασών, οι Τρεις Σωματοφύλακες αλλά και ο μυθικός Ορφέας, ο μουσικός και γητευτής της πλάσης, οι μεσαιωνικοί τροβαδούροι και οι περιπλανώμενοι ιππότες από τον Ερωτόκριτο. Η γλώσσα του συγγραφέα ποιητική, με δροσερές νότες ρομαντισμού, άρωμα άλλων εποχών και κυρίως ψυχικών ποιοτήτων και ιδιοσυγκρασιών. Γραφή που παραπέμπει σε αυτό που ονομάζουμε κλασική λογοτεχνία, όταν θέλουμε να πούμε για ένα κείμενο ότι έχει αυτό το κάτι που θα μας αγγίζει διαχρονικά. Γραφή ίσως όχι ευπώλητη στις μέρες μας, όχι εύκολη και απλοϊκή, όχι ελλειπτική και αφαιρετική, αλλά γεμάτη χυμούς, συναισθήματα, αναπόληση, στοχασμό. Με λέξεις που θα πρέπει να εξηγηθούν στα σημερινά παιδιά, γιατί μπορεί να μην τις έχουν ακούσει ή ξαναδιαβάσει ως τώρα και σίγουρα δεν τις έχουν πει: τρίλιες, απόκοσμη, κελαρυστή, διάβα, έκθαμβος, ψέλλισε, γητευτής, δρασκελούσε, έθελγαν, ατενίζουν, αναφιλητά, σαλπίζοντας, πολύβουος, μεγαλοσύνη, άπλετο, ημερεύουν, πέπλο, πανδαισία, πασίχαροι, ακάθεκτη, μερικές από αυτές. Μου ήρθαν στον νου άλλα αγαπημένα βιβλία από αυτά που λόγω της γλώσσας τους που είναι «δύσκολη» και μη οικεία για τα σημερινά παιδιά ίσως δύσκολα θα εκδίδονταν πια, όπως «Το παραμύθι με τις ξεχασμένες λέξεις» της Ιφιγένειας Μαστρογιάννη, ζωγραφιές Φωτεινή Στεφανίδη (Καλέντης 2012). «Το πίσω μπαλκόνι» της Φωτεινής Φραγκούλη, εικονογράφηση: Εύη Τσακνιά (Πατάκης 2018), «Συνέντευξη με το φάντασμα του βάλτου» της Μαρίας Λαμπαδαρίδου Πόθου (Πατάκης 2014), «Ο δάσκαλος με το βιολί και το αστέρι» της Θέτης Χορτιάτη, εικόνες: Τζώρτζης Παρμενίδης (Άγκυρα 2009). Αλλά αν τα διαβάσουν με κάποιον μεγαλύτερο δίπλα τους για συζήτηση και μοίρασμα πόσο θα τα απολαύσουν, πόσο θα ωφεληθούν… Αφηγήθηκα την ιστορία του Αρμάνδου με δικά μου λόγια στους μαθητές μου στο νηπιαγωγείο. Λάτρεψαν την ιστορία και τις υπέροχες ζωγραφιές της Φωτεινής Στεφανίδη. Έφτιαξαν τα δικά τους βιβλιαράκια. Βγήκαμε στον κήπο του σχολείου για να μαζέψουμε μερικά κλαδάκια από τα αρωματικά μας φυτά, τη χαρουπιά, τ’ αγριόχορτα στάχυα. Ο Αρμάνδος μάς ενέπνευσε και για πολλά ακόμη. Σίγουρα θα παίξουμε τον «Κύκλο των Ιστοριών», όπως κάνουμε «παραδοσιακά» για τον Κύκλο του Νερού στη φύση, τον Κύκλο της Ζωής του Φυτού, τον Κύκλο της Ζωής της Μέλισσας και της Πεταλούδας. Φύση και Βιβλίο μαζί. «Ω! τι χαρούμενη ζωή! χτυπάς, φτωχή καρδιά, με βία!» που λέει κι ο ποιητής. Ευχαριστούμε!
Εύη Τσιτιρίδου

«…Ήταν κάποτε ένας πρίγκιπας…»
Οι αιώνες αντιγράφουν αλλήλους και η ιστορία επαναλαμβάνεται. Σε καιρούς ηθικής παρακμής παρατηρούνται ακραία κοινωνικά φαινόμενα. Ο αιώνας που διανύουμε δεν ξεπέρασε ακόμα το μεταβατικό στάδιο, καθώς η τεχνολογία ανέτρεψε τα πάντα όσον αφορά τον χώρο της Παιδείας και της Γνώσης. Έχει αποδεσμεύσει τρομερές δυνάμεις από τη φύση, και όχι μόνο, και καταρρίψει πολλά ταμπού. Κοντολογίς, δεν απέχουμε ίσως πολύ απ’ το να μας κυβερνούν σχεδόν ολοκληρωτικά τα ρομπότ. Σε τέτοιες εποχές παρακμής και πνευματικού μαρασμού, αργά αλλά σταθερά, παρατηρείται μια τάση «επιστροφής στη φύση», όπως συνέβη την εποχή του Ευρωπαϊκού Διαφωτισμού, όταν σοφοί παιδαγωγοί αντιτάχθηκαν στο απάνθρωπο παιδαγωγικό σύστημα που αντιμετώπιζε τα παιδιά σαν μεγάλους, μόνο με υποχρεώσεις, χωρίς δικαιώματα, και είχε μεταβάλει το σχολείο σε κολαστήριο ψυχών.
Από συνήθεια, παρακολουθώ την κίνηση του βιβλίου, αλλά και από περιέργεια να βλέπω κατά πού σκοπεύουν οι σύγχρονοι συγγραφείς, και – λόγω της ιδιότητάς μου ως εκπαιδευτικού μια ολόκληρη ζωή– τα παιδικά βιβλία. Έτσι, ο τίτλος ενός βιβλίου «Ο Αρμάνδος και η ψυχή των βιβλίων» του οποίου συγγραφέας είναι ο πανεπιστημιακός Καθηγητής Γιάννης Σ. Παπαδάτος, ένας φωτισμένος, σημαντικός σύγχρονος ποιητής, παιδαγωγός, κριτικός, δοκιμιογράφος και συγγραφέας παιδικών βιβλίων, μου κίνησε κι εμένα την περιέργεια.
«Αλήθεια τι να είναι πίσω από εκεί;
– Ε, πουλιά μου! Έλεγε κάθε αυγή. Τραγουδήστε μου όσο μπορείτε.
Κι εκείνα σαν ορχήστρα μουσική με ουράνιες τρίλιες υμνούσαν τη στιγμή που ζητούσε ο καλός τους ο φίλος […]»
Το διάβασα από την αρχή ως το τέλος:
«…Μια φορά ήταν κάποιος
που ονειρευόταν ήλιους χαράς,
δρασκελούσε τα όρη
και τα σύννεφα έστυβε,
για να βγάλει χυμούς ευτυχίας…
Ένας πρίγκιπας ήτανε
που έχτιζε όνειρα σε καθάρια νερά
και σκιερά μονοπάτια.
Είχε στην καρδιά του λουλούδια
στους κύκλους των εποχών
για τον κόσμο που αναζητούσε αγάπη.
Ήταν κάποτε ένας πρίγκιπας
μ’ ένα κόκκινο άστρο
στο λείο του μέτωπο
που μοίραζε απλόχερα
τη χαρά του ουρανού
στων παραμυθιών τις εικόνες
και στην ευτυχία των πολύχρωμων πράξεων.
Ένας πρίγκιπας κάποτε ήτανε
που έφτιαξε της ψυχής το μεγάλο βιβλίο […]
και ξανά από το τέλος προς την αρχή».
Το χαρακτηριστικό εξώφυλλο και οι πανέμορφες ζωγραφιές της Φωτεινής Στεφανίδη, απόλυτα ταιριαστές με το περιεχόμενο, δεν κοσμούν απλώς τις σελίδες του βιβλίου. Σε μεταφέρουν στη φύση, στο δάσος, και σε προδιαθέτουν να γνωρίσεις αυτόν τον παράξενο, τον γοητευτικό πρίγκιπα Αρμάνδο, ένα παιδί του δάσους που πρόβαλε άξαφνα από το πουθενά κουβαλώντας όλες τις ομορφιές, τις ευωδιές και τους μουσικούς ρυθμούς από την αμέριμνη, τη φυσική ζωή του δάσους, και ταράζοντας άθελά του τα ύδατα της σύγχρονης ψηφιακής πραγματικότητας. Ένα παιδί που ξέρει να ακούει και να μιλάει με το ποτάμι, τα φύλλα του πλάτανου, με τα πουλιά, τον αέρα, τον ήλιο και το φεγγάρι.
Όταν διάβασα το βιβλίο, αυτομάτως σκέφτηκα εκείνο το σοφό «…φύσει του ειδέναι πάντες άνθρωποι ορέγονται…»* και κάτι σχετικό μου ερχόταν στον νου από εκείνα τα βιβλία που γράφτηκαν από μεγάλους παιδαγωγούς την εποχή του Διαφωτισμού, ενάντια στη βαρβαρότητα του σκοταδισμού που διάβαζα στην αρχή της καριέρας μου. Θυμήθηκα ένα βιβλίο με τίτλο: «Αιμίλιος ή περί αγωγής», συγγραφέας του οποίου ήταν ο φιλόσοφος παιδαγωγός Ζαν Ζακ Ρουσσώ, ένα βιβλίο-σταθμό στην ιστορία της φιλοσοφίας της Παιδαγωγικής Επιστήμης, της Διδασκαλίας και της Μάθησης.
Η συνάντηση και ο συσχετισμός των φωτισμένων θεωρητικών παιδαγωγών με προβλημάτισε και αναλογίστηκα: τι διαφορετικό συμβαίνει, όταν ο συγγραφέας ενός βιβλίου τυχαίνει να είναι ποιητής και Δάσκαλος ή Δάσκαλος και ποιητής. Πώς αντιμετωπίζει το πρόβλημα της επαφής του παιδιού με το βιβλίο, με ποιον τρόπο θα φέρει το παιδί σε επαφή με το βιβλίο που σημαίνει μύηση στη ζωή, μύηση στη διαδικασία της μάθησης και στη σπουδή της Φύσης, της Γνώσης. Μύηση στα μυστικά του Μεγάλου Βιβλίου της ζωής, στον Μύθο, στην Ιστορία, στον Πολιτισμό. Με άλλα λόγια, ο ποιητής Δάσκαλος γνωρίζει ότι το παιδί έρχεται στον κόσμο, όχι βέβαια tabula rasa, ως χάρτης άγραφος, αλλά με κληρονομικές καταβολές και προικισμένο με εν δυνάμει ικανότητες. Πώς θα ενταχθεί στη συμβιούσα κοινότητα, στη σχολική ζωή – κυρίως, με ποιον τρόπο η επαφή του με το βιβλίο θα γίνει πιο σωστά, ώστε αβίαστα να μυηθεί στη μαγεία του βιβλίου και να το αναζητήσει από μόνο του, και μόνο του να ανακαλύψει τον αποθησαυρισμένο πλούτο γνώσεων που υπάρχει στα βιβλία και αποτελεί το περιεχόμενο, είναι «η ψυχή των βιβλίων»; Γιατί τα βιβλία έχουν ψυχή, έχουν ζωή, έχουν αποτυπωμένη πάνω τους τη γλώσσα που είναι ζωντανός οργανισμός, έχουν και φωνή, αρκεί να τα ανοίξεις και να αφουγκραστείς!
Ο Παπαδάτος, ο ποιητής παιδαγωγός συγγραφέας –επιμένω να τον αποκαλώ ποιητή παιδαγωγό συγγραφέα– όπως, τηρουμένων των αναλογιών, ο Ζαν Ζακ Ρουσσώ, ο σοφός εκείνος παιδαγωγός, μπουχτισμένος από τις απάνθρωπες συνθήκες και «παιδαγωγικές» μεθόδους διδασκαλίας και συμπεριφοράς των μεγάλων και δη των δασκάλων στα παιδιά, θεωρεί τη Φύση ως τον καλύτερο παιδαγωγό. Εμπιστεύεται λοιπόν τον Αιμίλιό του στη Φύση, όπου αβίαστα, φυσικά, ζώντας μακριά από το κοινωνικό περιβάλλον και τον πολιτισμό, ακούγοντας τη φωνή της φύσης, τους ρυθμούς, τις πνοές των φύλλων, βιώνοντας τη ζωή, τον φυσικό κόσμο όπως βγήκε πάναγνος από τα χέρια του Δημιουργού, θα αυτοδιδαχθεί και θα αναζητήσει μόνος του την πηγή της Γνώσης –τα βιβλία που είναι η κιβωτός της Γνώσης, αποθησαυρισμένη η ομορφιά του κόσμου, τα μυστικά της Φύσης που έχει φυλαγμένα μέσα της η «ψυχή των βιβλίων»– θα μυηθεί στη μαγεία τους και θα τα αγαπήσει.
Ο συγγραφέας του ξεχωριστού, του ιδιαίτερου ήρωα που είναι «Ο Αρμάνδος», ως σύγχρονος σημαντικός ποιητής και φωτισμένος Παιδαγωγός, σπουδαίος θεωρητικός δοκιμιογράφος και κριτικός, ο οποίος ζει, εργάζεται και γνωρίζει τη σύγχρονή του ψηφιακή εποχή, ξεπερνάει τον σοφό παιδαγωγό. Δεν αφήνει τον Αρμάνδο αιωνίως στη Φύση, τον φέρνει σε επαφή και με το σύγχρονο κοινωνικό περιβάλλον, με τα παιδιά της ηλικίας του σε μια βιβλιοθήκη που ανακάλυψε μόνος του, όπου βλέποντας και ακούγοντας τα άλλα παιδιά να διαβάζουν, θα αρχίσει μόνος του να μαθαίνει να διαβάζει, να μυείται στα μυστικά της Γνώσης: της Φύσης και της ζωής, που είναι αποθηκευμένα και για χάρη του μέσα στα βιβλία.
«Ο Αρμάνδος και η ψυχή των βιβλίων» είναι βιβλίο ιδιαίτερο, πολύ προχωρημένο, που ξεπερνάει την εποχή του. Ωστόσο, κατά την αντίληψή μου, φιλοδοξεί να δώσει μια άλλη διάσταση και προοπτική στο «βιβλίο για παιδιά», στα βιβλία που γράφονται είτε απευθύνονται στα παιδιά, με ήρωες παιδιά, είτε σε εφήβους, όπως και σε αναγνώστες κάθε ηλικίας. Από την εποχή του ορμώμενος, έχοντας πλήρη γνώση της σύγχρονης πραγματικότητας, ο ποιητής παιδαγωγός συγγραφέας με πολλή περίσκεψη και σοφία, θα έλεγα, θεωρώντας τον χώρο του βιβλίου από περιωπής, τοποθετεί τον «Αρμάνδο» του, έναν διαφορετικό ήρωα, ένα παιδί-γέφυρα, ως συνδετικό κρίκο μεταξύ ψηφιακής και έντυπης πραγματικότητας, μεταξύ παρελθόντος-μέλλοντος. Έτσι ερμηνεύω την επαφή και τη μύηση του ήρωά του στα μυστικά των βιβλίων. Έχουν ειδικό βάρος οι λέξεις/σύμβολα «ψυχή» και «βιβλία», καθώς και οι αριθμοί: «ενικός→ η ψυχή» και «πληθυντικός→των βιβλίων», επικουρούμενη από το ίδιο του το έργο-ποίημα και τον παράξενο πρίγκιπά του, που εμφανίστηκε μέσα από τη ροή του χρόνου.
«…Κι άλλα χρόνια προστέθηκαν πάνω σε άλλα χρόνια. Κι η πόλη ταξίδευε στο διάβα του χρόνου. Να, σαν νερό στο ποτάμι που τρέχει πάντα νέο κι ανύποπτο.
[…]
Και σ’ εκείνη ακριβώς την πόλη,
σ’ εκείνο το δάσος και σ’ εκείνο το ποτάμι,
τα δέντρα του δάσους κι ένα πλατάνι μεγάλο,
τα πουλιά και όλα τα άλλα ζώα
κι ο αγέρας που περνά ανάμεσα
στα κλαδιά σαλπίζοντας κι όσοι άνθρωποι νιώθουν
την ψυχή των πραγμάτων, την ψυχή των βιβλίων,
κάθε που η σελήνη είναι στη χάση της,
βλέπουν ή νομίζουν πως βλέπουν
να πέφτουν στη γη σε μια αποθέωση
πότε ήρεμης και πότε άγρια όμορφης
μουσικής, μυριάδες βιβλία
με τα πλάσματά τους να βγαίνουν
απ’ τις σελίδες τους, να στήνουν ένα τρελό
πανηγύρι χαράς κι ευτυχίας κι ύστερα
να χάνονται σ’ ένα κατακόκκινο σύννεφο σκόνης…»
Έτσι και ο Παπαδάτος «χτίζει» μεν έναν πανέμορφο, πάναγνο, ποιητικό κόσμο, μετά την υπέροχη «Πολιτεία των ΓΑΤΩΝ», μέσα σ’ ένα χαριτωμένο βιβλίο σαν παραμύθι – έναν κόσμο, ένα δάσος, μια κοινωνία ιδεατή, για να φέρει ξανά το παιδί και όλους εμάς σε επαφή με τη Φύση. Να μας θυμίσει πως πριν από όλα τα άλματα και τα θαύματα της Επιστήμης και της Τεχνολογίας, των προκλήσεων της ψηφιακής εισβολής και της Τεχνητής Νοημοσύνης, υπάρχει η Μεγάλη Μητέρα, ο θαυμάσιος, ο μοναδικός και ανεκτίμητος πλανήτης, η ΓΑΙΑ, ο διαρκώς απειλούμενος και αενάως ανανεωνόμενος τροφοδότης, ο παρέχων τα πάντα για να υπάρχουμε στη ζωή, δίνοντάς μας απλόχερα τα υλικά για να δημιουργούμε – ο ακάματος γηραιός/αγέραστος πλανήτης ΓΗ. Αλλά ο ήρωάς του, ένα «σοφό», ένα αλλιώτικο παιδί, ήρθε, είδε, έμαθε και απήλθε, είτε γιατί δεν βρήκε θέση για να μείνει, είτε γιατί ο κόσμος δεν είναι ακόμα έτοιμος να τον δεχτεί. Ή, το και πιθανότερο: έδειξε τον τρόπο και τον δρόμο, τη δύσκολη οδό, ένα μονοπάτι επιστροφής στον παράδεισο της μοναδικής Φύσης, όπου θα μυηθεί στην ομορφιά «της ψυχής των βιβλίων». Έθεσε με τον τρόπο του «άγραφους νόμους», όρισε ότι: Πέρα και πίσω από τη φανερή ομορφιά, τη μουσική, τη φανερή, υπάρχει κρυμμένη, «αφανής αρμονία, φανερής κρίσσων». Ο προορισμός του τελείωσε.
*«Πάντες άνθρωποι του ειδέναι ορέγονται φύσει», Αριστοτέλης, «Τα φυσικά».
Ελένη Χωρεάνθη

Ο Παπαδάτος –μόνιμος λάτρης της ποιητικής ενόρασης του κόσμου– δημιούργησε ένα εντελώς ιδιότυπο ήρωα, τον Αρμάνδο, που αφού πρώτα έμαθε τα μυστικά της Φύσης παρακολουθώντας τα ίδια τα δημιουργήματά της, στη συνέχεια κατάφερε να ανακαλύψει –αυτός ο απλός άνθρωπος– πως τα ίδια μυστικά μπορεί κανείς να βρει και μέσα στις σελίδες των βιβλίων. Από τα φύλλα των δέντρων στα φύλλα των βιβλίων – τα ίδια μυστικά μηνύματα κρύβονται. Το με ποιητική διάθεση γραφής κείμενο στολίζεται με τις ευαίσθητες εικονογραφήσεις της Φωτεινής Στεφανίδη.
Μάνος Κοντολέων
Δείτε το δημοσίευμα εδώ.

«Ήταν μια φορά, ένας πρίγκιπας ήτανε, που έχτιζε όνειρα σε καθάρια νερά και σκιερά μονοπάτια…» γράφει στο τέλος της τόσο ποιητικής, αλληγορικής, με έντονα συναισθήματα και πολλούς συλλογισμούς ιστορία του, ο Γιάννης Σ. Παπαδάτος. Ένας γητευτής της φύσης και των βιβλίων ήταν ο ήρωάς του ο Αρμάνδος, ένας πρίγκιπας που ήρθε για να δώσει και αργότερα αναχωρητής για τον κόκκινο πλανήτη που τόσο αγαπούσε. Ή μήπως όχι; Ο Γιάννης Σ. Παπαδάτος, ο λαμπρός Δάσκαλος, ο άνθρωπος που συνεχίζει να δείχνει δρόμους που αφορούν το βιβλίο, και με αυτό το έργο του παίρνει από το χέρι αυτόν και αυτήν που θέλουν να βρουν απαντήσεις για τη ζωή και τους ανοίγει την πόρτα της φύσης και της βιβλιοθήκης. «Ο Αρμάνδος και η ψυχή των βιβλίων» είναι μια ιστορία που τη διαβάζεις και την ξαναδιαβάζεις. Είναι εκείνη η ιστορία που αγγίζει τη χορδή της ψυχής και σε κάθε επανάληψή της γεννά άλλη δόνηση. «Ο Αρμάνδος και η ψυχή των βιβλίων» είναι η ιστορία που αναζητά αναγνώστες και αναγνώστριες με αναγνωστική εμπειρία για να φύγουν μπροστά. Σε αυτό το συναρπαστικό ταξίδι της ιστορίας εναρμονισμένες και οι μοναδικές εικόνες της Φωτεινής Στεφανίδη. Εικόνες με δυναμική και συναίσθημα.
Έλενα Αρτζανίδου
Δείτε το δημοσίευμα εδώ.

Ο μοναδικός Αρμάνδος – Ποιος είναι ο Αρμάνδος; Ένας ήρωας με απόκοσμη λάμψη σε ένα βιβλίο με κοσμική διάσταση ή ο ίδιος ο συγγραφέας του; Ένας ποιητής που βλέπει πιο πέρα κι από τον ορίζοντα, πιο πέρα κι απ’ το μεγάλο βουνό, πιο πέρα από τις λέξεις που αγωνίζονται για έναν καλύτερο κόσμο. Πριν ακόμα διαβάσω το καινούργιο λογτεχνικό δημιούργημα του αγαπημένου Γιάννη Παπαδάτου «Ο Αρμάνδος και η ψυχή των βιβλίων», με γοήτευσε το σπάνιο όνομα του ήρωά του. Το βρήκα εύηχο και κομψό. Ένιωσα και μόνο από την επιλογή του ονόματος που διάλεξε ότι θα βρεθώ μπροστά σε έναν ρομαντικό ήρωα μιας ιστορίας για παιδιά. Ίσως γιατί με το όνομα Αρμάνδος έρχεται σε μένα μία καλλιτεχνική ρομαντική αύρα από τον ήρωα του μυθιστορήματος «Η κυρία με τις καμέλιες». Διαβάζοντας όμως το βιβλίο, σκέφτηκα πως η επιλογή του ονόματος ίσως δεν έγινε τυχαία, επειδή συναντιέται συχνά στα Εφτάνησα απ’ όπου και κατάγεται ο συγγραφέας. Η αρχική έννοια του ονόματος Αρμάνδος σήμαινε πολεμιστής. Και ο Αρμάνδος του Γιάννη Παπαδάτου αγωνίζεται για την ουσία της ζωής. Ο συγγραφέας έχει φτιάξει έναν ήρωα πολυεπίπεδου συμβολισμού και αλληγορίας, με διακειμενικούς από τη λογοτεχνία συνειρμούς όπως «Ο φτωχούλης του θεού», με αγάπη για τα πλάσματα, τη φύση χωρίς καμία προσκόλληση στον υλισμό, αλλά και «Ο μικρός πρίγκιπας»  που δεν ξέρει να διαβάζει αλλά βλέπει την ουσία των πραγμάτων με την ψυχή του και μαθαίνει μέσα από τις περιπλανήσεις του. Στην αρχή ζει μέσα στο δάσος όπου βλέπει τα όνειρά του στα φύλλα των δένδρων και ζητάει από τα παιδιά από τη μικρή πολιτεία δίπλα στο δάσος να του διηγούνται τις ιστορίες τους. Αργότερα πηγαίνει στην πόλη και ανακαλύπτει την ψυχή που κρύβεται στα φύλλα των βιβλίων. Έμαθε να διαβάζει και βίωσε μέσα τους σκέψεις και συναισθήματα. Την αγάπη, τις αξίες, τη μνήμη και τα όνειρα των συγγραφέων για έναν καλύτερο κόσμο. Απόλαυσα το τρυφερά ποιητικό, ονειροπόλο και ρεαλιστικό πεζογράφημα του Γιάννη Παπαδάτου με τα πολλά επίπεδα ανάγνωσης, αλλά και την αντίστοιχη εικονογράφηση της Φωτεινής Στεφανίδη. Εκείνο όμως που μου έμεινε από το βιβλίο είναι ο ηθικός πλούτος που προσφέρει στον μικρό αναγνώστη για να ανοίξει η σκέψη του και το συναίσθημά του σε μία κοσμική ανάγνωση της ουσίας της ζωής.
Σοφία Μαντουβάλου
Δείτε το δημοσίευμα εδώ.

Μια αφήγηση που μαγεύει, χαϊδεύοντας τον νου με τη γλυκύτητα, την ευκρίνεια, τον βηματισμό της. Ο συναισθηματικός και ηθικός πλούτος είναι μεγάλος και οι εικόνες σχηματίζονται αβίαστα, άλλοτε από τον ρεαλισμό και άλλοτε από τον στιβαρό υπαινικτικό λόγο που συνθέτει συνεχώς νέα επίπεδα ανάγνωσης, δίχως να επεξηγεί ανούσια. Η πλούσια αυτή αλληγορία που ακολουθεί με εμβρίθεια το παιδί, τον άνθρωπο, τη φύση, τα ζώα, τη γνώση, τη συνύπαρξη, τη φιλαναγνωσία, την προσφορά, την ηθική εξύψωση, συναντιέται με την ποιότητα των συναισθημάτων που γεννούν οι εικόνες της Φωτεινής Στεφανίδη.
Απόστολος Πάππος, elniplex.com

Υπάρχουν βιβλία που ολοκληρώνοντας την ανάγνωσή τους, συνεχίζουν να «κατοικούν» μέσα σου. Ένα τέτοιο είναι και «Ο Αρμάνδος και η ψυχή των βιβλίων» του κ. Γιάννη Σ. Παπαδάτου. Ένα βιβλίο ωδή στη μοναχικότητα του δημιουργού, του οραματιστή, του αγγελιοφόρου μιας εσωτερικής άνοιξης και ανάτασης ψυχής. Ο Αρμάνδος ένας πρίγκιπας της σκέψης που ακούει τις ιστορίες των ανθρώπων και τις κρατά μέσα του σαν ένα ζωντανό βιβλίο, παρακινεί τους ανθρώπους να αναζητήσουν την αλήθεια, τη χαρά, την ευτυχία στη φύση και στην «κρυμμένη αρμονία της». Ανακαλύπτοντας την ψυχή των πραγμάτων μέσα στα βιβλία, ο Αρμάνδος μεταμορφώνεται σε έναν άνθρωπο που «στύβει τα σύννεφα για να βγάλει χυμούς ευτυχίας». Αυτή η ευτυχία δεν κατοικεί στον υλικό κόσμο, αλλά σε έναν κόσμο πνευματικότητας όπου η ψυχή απελευθερώνεται ακολουθώντας τους ίδιους τους νόμους της δημιουργίας. Στην επίγεια πορεία του, ο Αρμάνδος πετυχαίνει την εναρμόνιση των δύο κόσμων. Καταφέρνει να φτιάξει «της ψυχής το μεγάλο βιβλίο… για να ταξιδεύουμε εμείς στα όνειρά μας» κι ύστερα φεύγει. Κανείς δεν ξέρει για πού… Ο μαγικός ρεαλισμός, ο λυρισμός και ο ποιητικός λόγος του κ. Παπαδάτου παρασύρουν τον αναγνώστη να νιώσει την ψυχή των βιβλίων και να γευτεί την «ευτυχία των πολύχρωμων πράξεων». Η εικονογράφηση της κ. Φωτεινής Στεφανίδη πλαισιώνει άψογα την ιστορία του Αρμάνδου, αποδίδοντας στο μέγιστο τον μαγικό ρεαλισμό, τη στοχαστική αλλά και συνάμα «φευγαλέα» φύση του ήρωα.
Στέλια Σαρικά
Δείτε το δημοσίευμα εδώ.